Page content

article content

Maak een wormenbak en ga zo aan de slag met je eigen ecosysteem

De laatste tijd hoor ik steeds meer mensen over het concept ‘Wormenbak’. Ondanks dat ik geen enorme held ben met kriebelende, kruipende en bewegende kleine beestjes werd mijn interesse getrokken. Een wormenbak is namelijk een ideale manier om je eigen ecosysteem te ontwikkelen waarmee je keukenafval verwerkt tot een bruine massa waarmee je je planten kunt voeden. Ik ben altijd geïnteresseerd in manieren waarop ik mijn afval kan beperken en de aarde een handje kan helpen dus de keuze om hiermee aan de slag te gaan was snel gemaakt. Benieuwd naar mijn ervaring en tips? Lees dan snel verder.

De voorbereiding

Mijn zoektocht begon met heeeel veel lezen. Online zijn er talloze artikelen en filmpjes te vinden over hoe een wormenbak eruit ziet, wat je wel en niet moet doen en hoe je er zelf eentje kan maken. Lui als ik ben ging ik eerst op zoek naar een kant-en-klare variant. En serieus.. ik schrok van de prijzen. Hoe kan het zijn dat een lege wormenbak 70 tot wel meer dan 200 euro kost?! Logisch dus dat veel mensen er voor kiezen hem zelf te maken!

Het zelf maken van een wormenbak

Je raadt het al.. ik ging aan de slag met drie curver achtige bakken die precies in elkaar passen. Drie bakken, omdat een wormenbak bestaat uit drie lagen:

  • De bovenste laag: deze laag bestaat uit keukenafval (groente en fruitresten en plantafval), grond en iets om het geheel iets minder vochtig te maken (krantsnippers, zaagsel etc.)
  • De middelste laag: hier gaan je wormen van start. Deze laag bestaat uit aarde en wordt langzaam aangevuld met verteerd materiaal.
  • De onderste laag: dit is een bak waarin percolaat (het vloeibare eindproduct) in opgevangen wordt. Dit kun je verdunnen en gebruiken als mest voor planten in en om het huis.
Zelf-een-wormenbak-maken-gaatjes-boren

Bij één gaatje ontstond er een scheur in de bak, daarom zit er tape omheen 🙂

In de bovenste bak heb ik gaatjes geboord met een diameter van 6mm. Dat is groot genoeg voor de wormen om doorheen te kruipen richting de bovenlaag. De bak eronder kreeg gaatjes met een diameter van 2mm. Dat is groot genoeg voor vocht maar te klein voor wormen. Prima geschikt dus als laag tussen de midden- en de onderlaag! Tot slot boorde ik ook nog wat gaatjes aan de bovenkant van de bovenste bak. Zo krijgen de wormen voldoende zuurstof en wordt de bak iets minder snel te vochtig.

Het startklaar maken van de wormenbak

In de middelste bak, degene met gaatjes met een diameter van 2mm aan de onderkant, dient straks als het startpunt van je wormen. Je kunt hier alvast een laagje aarde (licht vochtig) in scheppen. De bovenste bak (dus degene met de gaatjes aan de bovenkant en de gaatjes met een diameter van 6mm aan de onderkant) komt hier vervolgens op te staan. In deze bak zorg je voor een mengsel van aarde met wat resten van bijvoorbeeld (wortels van) planten en bladeren. Deze laag kun je langzaam (maar dan ook echt met kleine beetjes tegelijk!) aan gaan vullen met keukenafval.

Gooi trouwens niet te veel keukenafval tegelijk in de bak, omdat het afval vaak uit zo’n 80% water bestaat kan het geheel gaan broeien en verstik je de wormen. Ikzelf ben gestart met potgrond, de dorre zonnebloemen in stukjes, een paar stukjes krant en een half zakje sla wat ik aan de achterkant van m’n koelkast geplakt vond. Zo’n zakje met een slap geworden substantie die net niet meer helemaal aantrekkelijk is om zelf op te eten 😉

wormenbak-klaarmaken

De zoektocht naar de ideale bewoners

Wat ik leerde van de zoektocht naar dé ideale worm was dat de ene worm de andere niet is. Standaard wormen van de dierenwinkel lijken nauwelijks tot niet geschikt als worm voor in de wormenbak. Omdat ik overal las over de zogenaamde Tijgerworm (ook wel Eisenia Felida) en de Dendrobena worm ging ik specifiek daar naar op zoek. Ik belandde bij wormkwekerij de Sijtjeshoeve in Nieuwveen, een dorpje onder Aalsmeer. Daar kweekt familie Langelaar al sinds 2012 wormen. Een telefoontje later bleek dat ik de wormen beter op kon halen in mijn auto met airco dan ze kon laten verzenden. Met de enorme hitte in Nederland bestond namelijk de kans dat het kleine grut de reis niet zou overleven.

Wormenkwekerij-bezoek

De enorme bakken met wormen

Eenmaal aangekomen in Nieuwveen stond ik versteld van de enorme schuur met bakken vol met ogenschijnlijk alleen grond. Totdat eigenaar Pieter er een hand in stak. Deze bakken zaten vól met wormen, speciaal geschikt om te helpen bij composteren. Hij vulde een bak en gebruikte een groot ronddraaiend apparaat om de aarde van de wormen af te schudden. De wormen werden vervolgens in een luchtdoorlatende zak gedaan, samen met wat wormengrond en een schep zelfgemaakte wormen powervoeding (bestaande uit o.a. mais, tarwe en gerst).

Voordat ik Nieuwveen met een volop blazende airco verliet met een zak met 1 kg wormen (voor 15 euro) gaf Pieter mij nog wat aanvullende tips:

  • Zorg dat de bodem niet warmer wordt dan 27 graden, dat overleven de wormen niet. Aangezien het erg warm in Nederland was, en mijn balkon op de volle zon is, heb ik ervoor gekozen de wormenbak in eerste instantie in de keuken te plaatsen.
  • Deze wormen zijn dol op o.a. sla achtige groenten en kiwi. Experimenteer gerust met allerlei soorten groente en fruit, je merkt het vanzelf als ze iets niet lusten, dat blijft dan namelijk liggen.
  • De wat scherpere groenten en kruiden zijn niet geschikt voor een wormenbak. Uien en knoflook bijvoorbeeld kun je er beter niet in gooien.

Pieter vertelde mij trouwens over dat de combinatie van de wormen die hij aanbiedt zeldzaam is. Hij is ook steeds op zoek naar hoe hij zijn wormenfarm nog meer kan verbeteren. Zo test hij nu wat de ideale temperatuur voor wormen is, hij denkt dat deze 20 graden is. Het AD schreef ook een artikel over de wormenkwekerij, deze kan je hier vinden.

Het plaatsen van de wormen

Eenmaal thuis gekomen heb ik volledige inhoud van de zak (dus zowel de wormen, de voeding en de wormengrond) verspreid over bak nummer 2 (de middelste bak). Hier bovenop heb ik (voorzichtig!) de bovenste bak geplaatst. Het geheel heb ik afgesloten met het deksel en de grond heb ik verduisterd met behulp van een vuilniszak. Wormen houden namelijk niet van licht 😉

wormen-in-wormenbak

Bak nummer 2, de wormen zijn hier net toegevoegd

 

Wormenbak-gereed

Zet de bakken voorzichtig op elkaar

 

Wormenbak-verduisterd

De verduisterde bak in de hoek van mijn keuken

Het is begonnen!

De uitdaging is begonnen! Vanaf dit moment kan er langzaam groente worden toegevoegd aan de bak. Wat ik merkte is dat de bak al heel snel een stuk vochtiger werd. Dat is logisch aangezien het groente en fruitafval het merendeel bestaat uit water. Toen ik de indruk kreeg dat dit een beetje uit de hand dreigde te gaan lopen heb ik een klein laagje droge aarde toegevoegd aan de bovenste laag. Krantsnippers zijn ook geschikt, deze nemen ook een deel van het vocht op.

wormenbak-nu

De wormen zijn aan de slag gegaan!

Meer weten?

Aangezien ik nog maar net begonnen ben met mijn eigen wormenbak verwacht ik dat ik vanaf nu steeds meer ga ontdekken over het composteren van je keukenafval en het gezond houden van de bak. Ik heb daarom een kennisbank ingericht waarin ik alle wormenbak weetjes opneem. Ook geef ik hier antwoord op de meest gestelde vragen. Je kunt de kennisbank hier vinden.

Heb je vragen? Stel ze dan gerust onder deze post, ik ga dan m’n best doen je zo goed mogelijk verder te helpen.

Comment Section

0 reacties op “Maak een wormenbak en ga zo aan de slag met je eigen ecosysteem

Plaats een reactie


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.